Spis treści

• Key takeaways
• Wprowadzenie
• Co to jest endoskopia i badanie endoskopowe?
• Czy badanie endoskopowe to gastroskopia?
• Rodzaje badań endoskopowych przewodu pokarmowego
• Wskazania do badania endoskopowego
• Przygotowanie do endoskopii i przebieg badania krok po kroku
• Bezpieczeństwo endoskopii i opinie pacjentów
• FAQ
• Skontaktuj się z nami
• Źródła

Key takeaways

• Endoskopia to ogólna nazwa badań z użyciem wziernika z kamerą; gastroskopia jest tylko jednym z nich.
• Gastroskopia dotyczy przełyku, żołądka i dwunastnicy; badanie endoskopowe jelit to głównie kolonoskopia i rektoskopia.
• Nowoczesna endoskopia pozwala nie tylko oglądać, ale także leczyć - usuwać polipy, tamować krwawienia, pobierać wycinki.
• Przygotowanie do endoskopii zależy od rodzaju badania, ale zawsze wymaga współpracy z lekarzem, nigdy samodzielnego „planowania” na własną rękę.
• Jeśli rozważasz endoskopię prywatnie, w naszej klinice znajdziesz nowoczesną diagnostykę i terapię endoskopową z nastawieniem na komfort pacjenta.

Wprowadzenie

Wielu pacjentów przychodzi do gabinetu z jednym, powtarzającym się pytaniem: „Pani doktor, czy to badanie endoskopowe, o którym mówimy, to jest ta straszna gastroskopia?”. Czasem wystarczy uporczywa zgaga, uczucie „kamienia” w żołądku albo niewyjaśniona utrata masy ciała, żeby lekarz zasugerował endoskopię. I właśnie w tym momencie często pojawia się lęk - przed nieznanym, przed bólem, przed samym słowem „wziernikowanie”.

Tymczasem nowoczesna endoskopia to dziś jedno z podstawowych narzędzi diagnostycznych w gastroenterologii. Pozwala zobaczyć wnętrze przewodu pokarmowego w czasie rzeczywistym, precyzyjnie ocenić śluzówkę narządów, a w razie potrzeby od razu wykonać drobne zabiegi. Dla Ciebie oznacza to jedno: zamiast domyślać się, „co tam się dzieje”, możesz mieć jasną odpowiedź.

W Pro Medical Clinic chcemy, żebyś nie tylko wykonał badanie, ale też rozumiał, na co się zapisujesz i po co - dlatego w naszej ofercie znajdziesz endoskopię prowadzoną w sposób maksymalnie przyjazny dla pacjenta.

Co to jest endoskopia i badanie endoskopowe?

Endoskopia to ogólna nazwa badań, w których lekarz wprowadza do wnętrza ciała cienki, giętki instrument - endoskop - wyposażony w kamerę i źródło światła. Obraz z kamery widoczny jest na monitorze, dzięki czemu można bardzo dokładnie obejrzeć śluzówkę przewodu pokarmowego, pobrać wycinki do badania histopatologicznego czy wykonać drobny zabieg.

Gdy mówimy o badaniu endoskopowym przewodu pokarmowego, mamy na myśli całą grupę procedur, między innymi:

• gastroskopię - ocenę przełyku, żołądka i dwunastnicy,
• kolonoskopię - badanie jelita grubego,
• rektoskopię i sigmoidoskopię - obejrzenie końcowego odcinka jelita grubego,
• endoskopową duodenoskopię - szczegółową ocenę dwunastnicy i okolic ujścia dróg żółciowych,
• nowoczesne metody jak endoskopia kapsułkowa czy endosonografia (EUS), która łączy endoskopię z ultrasonografią.

Endoskopia służy zarówno do diagnostyki, jak i leczenia - mówimy więc o diagnostyce i terapii endoskopowej. To dzięki niej można np. usunąć polip, zatrzymać krwawienie z przewodu pokarmowego czy poszerzyć zwężenie bez klasycznej operacji.

Czy badanie endoskopowe to gastroskopia?

Krótko i konkretnie: nie. Badanie endoskopowe to szeroka kategoria, a gastroskopia jest jednym z jej typów. Każda gastroskopia jest badaniem endoskopowym, ale nie każde badanie endoskopowe to gastroskopia.

Gdy lekarz mówi: „zalecam badanie endoskopowe”, zwykle doprecyzowuje, o który odcinek przewodu pokarmowego chodzi. Inne badanie wykonasz przy podejrzeniu choroby żołądka, a inne, gdy celem jest ocena jelita grubego czy odbytnicy. W praktyce:

• przy bólach w nadbrzuszu, uporczywej zgadze, podejrzeniu wrzodów - najczęściej będzie to gastroskopia,
• przy krwi w stolcu, dodatnim teście na krew utajoną, zmianie rytmu wypróżnień - często badanie endoskopowe jelit, czyli kolonoskopia.

Endoskopia żołądka a gastroskopia - czy to to samo?

Tak - gdy słyszysz „endoskopia żołądka”, chodzi właśnie o gastroskopię. W trakcie tego badania endoskop wprowadza się przez usta, przełyk, aż do żołądka i początkowego odcinka jelita cienkiego (dwunastnicy). Lekarz ocenia:

• śluzówkę przełyku,
• ściany żołądka,
• opuszkę i część zstępującą dwunastnicy.

Dzięki temu można wykryć między innymi zmiany zapalne, owrzodzenia, nadżerki czy podejrzane ogniska, z których pobiera się wycinki.

Badanie endoskopowe jelit - co to znaczy?

Jeśli w skierowaniu pojawia się hasło „badanie endoskopowe jelit”, zwykle chodzi o kolonoskopię lub krótsze badanie, takie jak rektoskopia. Zakres:

• Kolonoskopia - całe jelito grube,
• Rektoskopia / sigmoidoskopia - odbytnica i esica.

To badanie ma kluczowe znaczenie w wykrywaniu polipów i raka jelita grubego. Wykryty wcześnie polip można usunąć od razu w trakcie badania, co zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworu.

Rodzaje badań endoskopowych przewodu pokarmowego

Gastroskopia - endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego

Gastroskopia to najczęściej kojarzone z endoskopią badanie. Wykonuje się je przy:

• nawracającej zgadze, pieczeniu za mostkiem,
• bólu w nadbrzuszu, uczuciu pełności po małych posiłkach,
• podejrzeniu choroby wrzodowej,
• niewyjaśnionej niedokrwistości lub krwawieniu z przewodu pokarmowego.

Podczas gastroskopii można pobrać wycinki np. do oceny obecności Helicobacter pylori czy charakteru zmian w śluzówce.

Kolonoskopia i sigmoidoskopia - endoskopia jelita grubego

Kolonoskopia umożliwia obejrzenie całego jelita grubego. Wskazaniami są m.in.:

• krew w stolcu lub dodatni test na krew utajoną,
• zmiana rytmu wypróżnień, biegunki lub zaparcia o niejasnym pochodzeniu,
• niewyjaśniona utrata masy ciała,
• kontrola u osób z podwyższonym ryzykiem raka jelita grubego.

W krótszych badaniach, jak rektoskopia, ocenia się końcowy odcinek jelita, co bywa wystarczające np. przy podejrzeniu zmian w odbytnicy.

Endosonografia (EUS) - połączenie endoskopii i USG

Endosonografia to nowoczesna endoskopia, w której na końcówce endoskopu znajduje się głowica ultrasonograficzna. Dzięki temu lekarz widzi nie tylko powierzchnię śluzówki, ale i głębsze warstwy ściany przewodu pokarmowego oraz struktury wokół niego. To badanie wykorzystuje się między innymi przy:

• ocenie guzów przewodu pokarmowego,
• diagnostyce chorób trzustki i dróg żółciowych,
• precyzyjnym pobieraniu materiału do badań.

Nowoczesna endoskopia i endoskopia bezbolesna

Rozwój technologii sprawił, że nowoczesna endoskopia coraz częściej kojarzy się z większym komfortem. Możliwe są:

• zaawansowane systemy obrazowania, które lepiej uwidaczniają podejrzane zmiany,
• endoskopia bezbolesna w sedacji, dzięki której pacjent odczuwa minimalny dyskomfort,
• kapsułkowa endoskopia jelita cienkiego - pacjent połyka „kapsułkę” z kamerą, która przesyła obraz podczas przejścia przez przewód pokarmowy (dobór tej metody zawsze należy do lekarza).

Jeśli zastanawiasz się, jaka forma badania będzie dla Ciebie najlepsza, porozmawiaj o tym podczas wizyty w naszej klinice - dobór metody zawsze wymaga oceny Twojej sytuacji zdrowotnej.

Wskazania do badania endoskopowego

Decyzja o endoskopii nigdy nie powinna zapadać „z internetu”. Lekarz bierze pod uwagę Twoje objawy, wyniki badań i wywiad. Najczęstsze wskazania do badania endoskopowego przewodu pokarmowego to:

• przewlekłe lub nawracające bóle brzucha,
• zgaga, pieczenie w przełyku, trudności w połykaniu,
• krwawienie z przewodu pokarmowego (krew w stolcu, smoliste stolce, fusowate wymioty),
• niewyjaśniona niedokrwistość,
• utrata masy ciała bez wyraźnej przyczyny,
• dodatni test na krew utajoną w kale,
• kontrola po wcześniejszych polipach lub zmianach nowotworowych.

Najczęstszy błąd? Próba radzenia sobie na własną rękę „domowymi sposobami” i odkładanie diagnostyki. Wiele historii naszych pacjentów ma podobny schemat: lata bagatelizowania objawów, a potem jedno badanie, które wreszcie pokazuje, co naprawdę się dzieje.

Przygotowanie do endoskopii i przebieg badania krok po kroku

Przygotowanie do endoskopii zależy od tego, jaki odcinek przewodu pokarmowego będzie badany.

Przygotowanie do gastroskopii

Przed gastroskopią:

• zwykle musisz być na czczo (kilka godzin bez jedzenia i picia - dokładny czas ustala lekarz),
• należy poinformować o wszystkich przyjmowanych lekach, alergiach i chorobach przewlekłych,
• w dniu badania unika się palenia papierosów i żucia gumy.

Na miejscu gardło jest znieczulane miejscowo, a niekiedy stosuje się także leki uspokajające.

Przygotowanie do badania endoskopowego jelit

Przy kolonoskopii najważniejsze jest dokładne oczyszczenie jelita. Zwykle oznacza to:

• specjalną dietę na dzień lub dwa przed badaniem (np. dieta lekkostrawna, potem płynna),
• przyjęcie środków przeczyszczających według szczegółowych zaleceń,
• odpowiednie nawodnienie.

To etap, którego nie warto „upraszczać po swojemu”, bo niedokładne przygotowanie może utrudnić ocenę jelita i zmusić do powtórzenia badania.

Jak przebiega badanie endoskopowe?

Schemat jest podobny dla większości badań:

1. Rejestracja i krótka rozmowa z zespołem medycznym.
2. Przygotowanie (np. znieczulenie gardła, podanie leków uspokajających).
3. Wprowadzenie endoskopu i ocena przewodu pokarmowego na monitorze.
4. W razie potrzeby pobranie wycinków lub wykonanie drobnego zabiegu.
5. Krótka obserwacja po badaniu i omówienie wstępnych wrażeń.

Dzięki sedacji i nowoczesnym technikom endoskopia bezbolesna jest coraz powszechniejsza. Dyskomfort zwykle jest krótkotrwały i znacznie mniejszy niż lęk, który często towarzyszy samemu wyobrażeniu badania.

Bezpieczeństwo endoskopii i opinie pacjentów

Endoskopia jest standardową procedurą w gastroenterologii. Jak każde badanie inwazyjne, może wiązać się z powikłaniami, ale są one rzadkie w porównaniu z korzyściami diagnostycznymi. Opisane w literaturze powikłania to m.in.:

• przejściowy ból gardła (po gastroskopii) lub wzdęcia (po kolonoskopii),
• krwawienie po usunięciu polipa lub pobraniu wycinka,
• bardzo rzadko - perforacja (przedziurawienie) ściany przewodu pokarmowego,
• reakcje na zastosowane leki.

Jednocześnie to właśnie dzięki endoskopii udaje się wcześnie wykryć zmiany przednowotworowe i nowotworowe, a także precyzyjnie ocenić owrzodzenia czy inne schorzenia. Wielu pacjentów po badaniu mówi wprost: „Bałem się dużo bardziej, niż było trzeba”. I o to chodzi - strach warto zamienić na rzetelną wiedzę i spokojną, zaplanowaną diagnostykę.

FAQ

Czy badanie endoskopowe to zawsze gastroskopia?

Nie. Badanie endoskopowe to szerokie pojęcie obejmujące gastroskopię, kolonoskopię, rektoskopię, endosonografię i inne procedury. Gastroskopia jest jednym z rodzajów endoskopii, ukierunkowanym na przełyk, żołądek i dwunastnicę.

Czy gastroskopia to endoskopia żołądka?

Tak, te pojęcia odnoszą się praktycznie do tego samego badania. Podczas gastroskopii lekarz ocenia żołądek, ale również przełyk i początkowy odcinek jelita cienkiego (dwunastnicę).

Czy endoskopia jest bolesna?

Większość pacjentów opisuje badanie jako nieprzyjemne, ale możliwe do zniesienia, a nie jako silnie bolesne. Stosuje się znieczulenie miejscowe, a w razie potrzeby sedację, co pozwala zminimalizować dyskomfort.

Ile trwa badanie endoskopowe przewodu pokarmowego?

Sama procedura najczęściej trwa od kilku do kilkunastu minut, w zależności od rodzaju badania i tego, czy wykonywane są dodatkowe czynności (np. usuwanie polipów). Z pobytem w placówce warto jednak zarezerwować sobie więcej czasu na przygotowanie i obserwację po badaniu.

Kiedy powinienem zgłosić się do lekarza z objawami ze strony przewodu pokarmowego?

Jeśli dolegliwości trwają dłużej, nawracają, nasilają się lub towarzyszą im objawy alarmowe (krew w stolcu, smoliste stolce, znaczna utrata masy ciała, silny ból), nie zwlekaj z konsultacją. Lekarz zdecyduje, czy konieczne jest badanie endoskopowe i pomoże dobrać jego rodzaj.

Zrób pierwszy krok - umów konsultację

Jeśli objawy ze strony przewodu pokarmowego budzą Twój niepokój albo masz już skierowanie na badanie endoskopowe i chcesz je zrealizować prywatnie, skontaktuj się z nami, aby umówić konsultację i zaplanować bezpieczną diagnostykę w Pro Medical Clinic w Legnicy.

Źródła

• https://www.poradnikmedyczny.com/badanie-endoskopowe-czyli-wziernikowe-choroby-ukladu-pokarmowego/
• https://www.curasia.com/gastroscopy-vs-endoscopy-understanding-the-overlap/